İşyeri Hekimliği Bilim İnsanları

Bilinmesi Gerekli Bilim İnsanları

Bernardino Ramazzini

İtalyan bilim insanı Bernardino Ramazzini 1633-1714 yılları arasında yaşamıştır İş Hastalık ilişkisini ortaya koymaya çabalamıştır. 1713 yılında yayınladığı eseri ‘De Morbis Atrificum Diatriba’ endüstriyel sağlığın diğer bir deyişle İş Sağlığı ve Güvenliği’ nin babası sayılmasını sağlamıştır.

Kitabında hekimlere özellikle hastalarına ‘Ne iş yapıyorsun’ demelerini istemiştir. Kitap iş kazalarını ve meslek hastalıklarını önlemek adına bir dizi öneriler ve İş Sağlığı ve Güvenliği disiplini barındırır.

M Ö. 2000’lerde Babil imparatorluğunun kurucusu Hammurabi tarafından hazırlanan Hammurabi Kanunlarında iş Sağlığı ve Güvenliği hususunda hükümler bulunmaktaydı.

Herodot: ilk kez çalışanların verimli olabilmesi için yüksek enerjili besinlerle beslenmesi gerektiğini ifade etmiştir.

Dioscorides: Zehirleri bitkisel, hayvansal ve mineral kaynaklı olarak üçe ayırmıştır.

Nicander: Hipokratesin çalışmalarına devam etmiştir. Kurşun koliği ve kurşun anemisini incelemiş ve tanımlamıştır.

Platon: Şekil bozuklukları, çalışma pozisyonu ile ilgili çalışmalar yapmıştır.

Aristoteles: Koşucularda gözlediği bazı sorunları tarif etmiş, gladyatörlerin beslenmesi için dikkat edilmesi gereken konulara işaret etmiştir.

Gallenos (Galen): Madenciler, terziler, balıkçılar, çiftçiler ile metalürji alanında, dericilikte ve imalat işlennde çalışanlarda görülen ve bir kısmı daha önce Hipokrat tarafından da tanımlanmış olan çeşitli hastalıklara işaret etmiştir.

HİPOKRAT (M.Ö. 460-370) ilk kez kurşunun zararlı etkileri üzerinde durmuş, kurşun koliğinden söz etmiş ve onu tanımlamıştır. Aynı zamanda halsizlik, görme bozuklukları ve felçler ile kurşuna maruziyet arasında ilişki bulunduğunu söylemiştir. Kitaplarında sıtma, lekeli humma, çiçek, veba, sara ve akciğer veremine ait bilgiler vermiştir, ilk kez kurşunun insan sağlığına zararları üzerinde durmuştur.

PERCİVAL POTT (1714-1788): Baca temizleyicilerinde görülen skrotum kanserlerinin nedeni olduğu üzerinde durmuş ve bunu bir meslek hastalığı olarak nitelendirmiştir.İngiltere’de baca temizliği işinde çalışan çocuklarda, ileri yaşlarda skrotum (testis torbası) kanserinin sık görüldüğüne işaret etmiştir. Bu gözlem üzerine 1788 yılında İngiltere’de “Baca Temizleyenlerin ve Çıraklarının” çalışma koşullarını düzenleyen bir yasa çıkarılmıştır. Bu yasada, baca temizleme işinde en küçük çalışma yaşı 8 olarak belirlenmiş, ustanın, çırağını istismar etmemesi öğütlenmiş ve çırakların en seyrek haftada bir kez olmak üzere katran ve kirlilikten arınmalarını sağlamak amacı ile yıkanması önerilmiş ve bu amaçla gerekli düzenlemelerin yapılması gereğine işaret edilmiştir.

PARACELSUS (1493-1541), maden işletmelerinde işyeri hekimi olarak çalışmış ve dünyadaki ilk iş hekimliği kitabı olan De Morbıs Metallicis’i yazmıştır meslek hastalıkları riskinin artması, ‘endüstriyel gelişmenin sonucudur’ demiştir. Ayrıca buğun pnömokonyoz olarak bildiğimiz bir kronik akciğer hastalığından bahsetmiştir.Her madde zehirdir ve zehir olmayan madde yoktur. Zehir ile ilacı ayıran dozdur diyerek modern toksikolojinin temelini atmıştır.

AGRİCOLA (1494-1555): ilk mineroloji bilgim olarak bilinir maden işçilerinin sorunlarını incelemiştir. Bu gözlemlerinin yer aldığı De Re Metallica adlı kitabı yazmış, iş kazaları ve iş güvenliğiyle ilgili önerilerde bulunmuştur. Bunlardan biri madenlerin havalandırılması ve tozlu ortamlardan korunmak için ağız ve burnun kapatılmasıdır.

JUVENAL ( 60-140) Demircilerin göz lezyonlarından ve ayakta durarak çalışanlarda varis hastalığı oluşumundan soz etmiştir.

WİLLİAM FARR (1807-1883): Tıbbı istatistiklerin babası kabul edilmiştir İşçi ölümlerinin istatistiğim tutmuştur Ayrıca ölümleri mesleklere göre incelemesi sonucu maden ve fabrikalarda çalışanlarda olum riskinin yüksek olduğunu ortaya koymuştur.

JOHN SNOW (1813-1858): İngiltere’ de yaşanan kolera salgınının kaynağım bulmuş ve daha çok olum yaşanmasını engellemiştir. Bu çalışması onu halk sağlığı ve çağdaş epidemiyolojinin babalarından biri olarak anılmasını sağlamıştır.

Edwin Chadwick: 1842 yılında “Çalışanların Çevre Sağlığı Koşulları” adlı bir rapor hazırlamıştır. Chadwick bu raporda insanların hastalanmalarında çevre ve barınma koşullarının önemine işaret etmiş, çevre koşullarını olumlu hale getirerek bu sorunların önlenebileceğini ifade etmiştir. Bu katkılarından dolayı Edwin Chadwick de çevre sağlığının kurucusu olarak kabul edilmiştir.

Robert Owen; Robert Peel; Thomas Percival: 1802 yılında İngiltere Parlamentosunda “Çokların Sağlığı ve Morali” adlı yasanın çıkarılmasında rol oynamışlardır. Bu yasa ile çalışma saati 12 saat olarak sınırlandırılmış ve işyerlerinin havalandırılması öngörülmüştür.

 

Michael Sadler: 1833 yılında Fabrikalar Yasası adı altında yürürlüğe girmesini sağlamıştır.  Bu yasa ile: Fabrika denetimi için müfettiş atanması zorunlu kılınmış; 9 yaşın altındaki çocukların işe alınması ve 18 yaşından küçüklerin ise 12 saat ten fazla çalıştırılmaları yasaklanmıştır.

1895 yılında ise bazı tehlikeli meslek hastalıklarının bildirimi zorunlu hâle getirilmiştir. Bu gelişmeler sonucunda ünlü Ingiliz iş hekimi Thomas Morison Legge ilk hekim iş güvenliği müfettişi olarak atanmıştır.

BENZER YAZILAR
YORUMLAR
KPSS
İşyeri Hekimliği ve İş güvenliği
SEÇME SINAVI

18 mayıs 2019

KPSS
SIKÇA SORULAN SORULAR
  • Sarımsak Tansiyonu Düşürür Mü ?

    Sarımsak Tansiyonu Düşürür Mü ?  Sarımsağın birçok faydası olduğu bilinmektedir. Bunlardan bir tanesi de yüksek tansiyonu düşürmeye yardımcı olmasıdı... Devamını Oku

KPSS
DERS DOKÜMANLARI
KATEGORİLER