İş Sözlemesi ve Faydalı bilgiler İş Hukuku 2

İŞ SÖZLEŞMESİ YAPMA YASAĞI

1) Küçük İşçilere Yönelik Yasaklar: 15 yaşını doldurmamış çocukların çalıştırılması yasaktır. Ancak 14 yaşını doldurmuş ve ilköğretimini tamamlamış olan çocuklar, bedensel,zihinsel, ve ahlaki gelişimlerine; eğitimi devam edenler de okullarına devama engel olmayacak hafif işlerde çalıştırılabilirler.

2) Kadın İşçilere Yönelik Yasaklar: Kadın işçilerin doğumdan önce 8, doğumdan sonra 8 hafta olmak üzere toplam 16 haftalık süre içerisinde çalıştırılmamaları gerekir.

3) Yabancı İşçilere ilişkin Yasaklar: Yabancı uyruklu kişiler Türkiye’ de çalışmaya başlamadan önce izin almak zorundadırlar. Bu kurala uymayan işveren ve bağımsız çalışan yabancılara para cezası uygulanır.

İŞ SÖZLEŞMESİNİN GEÇERSİZLİĞİ

İş sözleşmesinin geçersizlik türleri;
• Butlan
• Emredici hükümlere aykırılık
• Ahlaka aykırılık
• Kamu düzenine aykırılık
• Kişilik haklarına aykırılık
• İmkansızlık
• Muvazaa
• Ehliyetsizlik
• Şekle aykırılık   olarak ifade edilmiştir

İŞ SÖZLEŞMESİNİ İPTAL EDİLMESİ

Hata, hile, ikrah (Tehdit), gabim (aşırı faydalanma) durumunda olur.

Zaman Aşımı: Olayın meydana gelmesinden itibaren 1 yıl. öğrenilmesinden itibaren ise 6 iş günüdür.

İŞ SÖZLEŞMLERİNDE TARAFLARIN BORÇLARI

A- İşçinin Borçları: Çalışma borcu, Sadakat borcu (rekabet etmeme), Disiplin Borcu

B- İşverenin Borçları: Ücret ödeme borcu, İşçi sağlığı ve iş güvenliği tedbirlerinin alma borcu, İşe uygun işçi çalıştırma borcu. İş nedeniyle zarar gören işçiye ait alet, taşıt ve hayvanları tanzim etme borcu, Eşit davranma borcu, İşçinin buluşlarından dolayı ödeme yapma borcu

* İşveren iş kazasını en geç 2 iş günü içinde Bölge Çalışma Müdürlüğüne bildirmek zorundadır. İşveren sendikal imkansız olmasıdır. Bu durumda taraflar razı bile
olsa sözleşme geçerli olmaz. Zaman aşımı söz konusu değildir, isterlerse sözleşme geçerli olur. Nedenler dışında eşit davranmazsa, işçiler 4 ay kadar ücret tutarında tazminat ve yoksun bırakıldıkları haklarını da talep edebilirler.

* Hastalanan gazetecilerin iş sözleşmeleri 6 ay süreyle feshedilemez. işten ayrılan gazeteci fesihten itibaren 1 yıl içerisinde iyileşebilirse eski işine dönebilir.
Bu kurala uymayan işveren ve bağımsız çalışan yabancılara para cezası uygulanır.

* Zorunlu sebeplerle fazla çalışma arıza hâllerinde v.s zorunlu sebeplerden dolayı fazla çalışma yapılabilir.

* Olağanüstü Sebeplerle Fazla Çalışma Seferberlik hallerinde v.s durumlarda fazla çalışma yapılabilir.

* Ulusal bayram ve genel tatillerde çalışan işçiler her gün için bir günlük ücret alacaktır. Yani 2 gündelik ücret başına verilecek olan ücret normal ücretin %50 yükseltilmesi suretiyle ödenir. Fazla sürelerde çalışmada ise %25 zamlı ödenir. Verilecek olan ücret normal ücretin %50 yükseltilmesi suretiyle ödenir. Faz-
la sürelerde çalışmada ise %25 zamlı ödenir.

Fazla Çalışma Yaptırılamayacak İşçiler

1) 18 yaşını doldurmamış işçiler
2) Sağlık durumu elverişsiz işçiler (Doktor raporu ile onaylanmış olması gerekir.)
3) Gebe, yeni doğum yapmış işçiler ve çocuk emziren işçiler
4) Kısmi süreli iş sözleşmesi yapmış işçiler

İhbar süreleri

Sözleşme Türü: Belirsiz süreli iş sözleşmesi ihbar Süresine Uyulmaması Hâlinde Yaptırım Bildirim süresine ait ücretin karşı tarafa ödenmesidir
Saklı Hükümler: Bıidirim süresini beklemeksizin iş sözleşmesinin feshedilebileceği haller saklıdır.

a) 4857 sayılı İş Kanunu na göre;
İşi 6 aydan az sürmüş işçi için: 2 hafta
İşi 6 aydan 1,5 yıla kadar sürmüş işçi için: 4 hafta
Işı 1.5 yıldan 3 yıla kadar sürmüş işçi için: 6 hafta
İşi 3 yıldan fazla sürmüş işçi için: 8 hafta

b) 5953 sayılı Basın İş Kanunu na göre;
İşveren tarafından fesih halinde
İş ilişkisi 5 yıl ve üzeri ise: 3 ay
İş ilişkisi 5 yıldan az ise: 1 ay
İşçi tarafından fesih hâlinde
İş ilişkisinin süresine bakılmaksızın 1 ay

c) 854 sayılı Deniz İş Kanunu’na göre
işi 6 ay sürmüş işçi için: 4 hafta
İşi 6 aydan 1,5 yıla kadar sürmüş işçi için: 4 hafta
İşi 1,5 yıldan 3 yıla kadar sürmüş işçi için: 6 hafta
İşi 3 yıldan fazla sürmüş işçi için: 8 hafta

TOPLU İŞÇİ ÇIKARMA ÖLÇÜSÜ

Toplu işçi çıkarmak isteyen işveren bunu en az 30 gün içinde Türkiye İş Kurumuna ve bölge müdürlüğüne bildirmek ve iş yerinde ilan etmek zorundadır.

  • 20 ile 100 işçi çalışıyorsa, en az 10 işçinin
  • 101 ile 300 işçi çalışıyorsa, en az %10 oranında işçinin
  • 301 ve daha fazla işçi çalışıyorsa, en az 30

işçinin işine son verilmesi toplu işçi çıkarma olarak nitelendirilir.

DERHÂL FESİH: Sağlık Sebepleri ile, Ahlak ve İyi Niyet Hâllerine Uymayanlar, Zorlayıcı Sebepler

DERHÂL FESİH HAKKINI KULLANMA SÜRESİ
Ahlak ve iyi niyete uymayan hâller ve benzerlerine dayanarak sözleşmeyi fesih yetkisi için taraflar, iki taraftan birinin bu çeşit davranışlarda bulunduğunu öbür tarafın öğrendiği günden başlayarak 6 iş günü geçtikten ve her halde fiilin olmasından itibaren 1 yıl geçtikten sonra kullanamayacaklardır.

* işçinin işveren hakkında şikayette bulunması, dava açması veya işveren aleyhine şahitlik yapması gerçeğe dayandığı halde bu nedenle işveren kendisini işten çıkarmışsa, iş yerinde bir yıllık çalışma süresini doldurmuş olması halinde işçiye kıdem tazminatı ödemesi gerekir.

* Bildirim şartlarına uyulmaksızın yapılan fesih usulsüz bıldirimli fesihdir. Usulsüz fesihte ihbar tazminatı ödenir sözleşmesinin sona erdirilmesi kötü niyetli feshidir, kötü niyet tazminatı bildirim süresi ücretinin 3 katıdır, ihbar tazminatı bildirim süresinin ücreti kadardır.

KIDEM TAZMİNATI: Kıdem tazminatı ilk defa 1936 tarihli 3008 sayılı iş kanunda düzenlenmiştir. İşçinin kıdem tazminatı hak kazanabilmesi için, iş yerinde en az 1 yıl çalışması gerekmektedir Kanuna göre kıdem tazminatlarının yıllık tutarı, devlet memurları kanununa tabı en yüksek devlet memuruna ödenecek olan yıllık ikramiye tutarını geçemez. Kıdem tazminatı zaman aşımı 10 yıldır. Kıdem tazminatı tam ve zamanında ödenmez ise, bu sebeple açılacakdavada hakim gecikme süresi için, ödenmeyen süreye göre mevduatta uygulanan en yüksek faizin ödenmesine hükmeder

BENZER YAZILAR
YORUMLAR
KPSS
İşyeri Hekimliği ve İş güvenliği
SEÇME SINAVI

18 mayıs 2019

KPSS
SIKÇA SORULAN SORULAR
  • Sarımsak Tansiyonu Düşürür Mü ?

    Sarımsak Tansiyonu Düşürür Mü ?  Sarımsağın birçok faydası olduğu bilinmektedir. Bunlardan bir tanesi de yüksek tansiyonu düşürmeye yardımcı olmasıdı... Devamını Oku

KPSS
DERS DOKÜMANLARI
KATEGORİLER