Elektrik Tesislerinde Güvenlik 4

Transformatörler ve kondansatörler

Transformatörler , kondansatör ve benzerlerinin konulduğu işyerinin yeteri kadar havalandırılması sağlanmalı ve duvarları ile kapıları yangına dayanıklı olmalıdır.

Transformatör, kondansatör ve benzerlerinin şarj kalıntılarını önleyecek şekilde bağlanmış ve kontrol edilmiş olmalı va bu teçhizatın bulunduğunu bildiren ve bunlara dokunulmadan önce alınması gereken tedbirleri açıklayan levhalar uygun yerlere konmalıdır.

İş yerine konacak hava soğutmalı transformatörleri yanabilir malzemelerden yeteri kadar uzakta bulunmalı veya yanabilir maddelerden, ısı geçirmeyen ve yanmayan bir bölme ile ayrılmış ya da uygun şekilde kapatılmış olmalıdır.

Transformatörler ve kondansatör merkezlerindeki diğer yüksek gerilim cihazları, parmaklıklı veya kafes telli kapılar ile kapalı özel hücrelere yerleştirilmiş olmalıdır. Yüksek gerilim hücrelerinde yalıtılmış tabure, kauçuk eldivenler, neon lambalı istankalar, manevra çubuğu, yangın söndürme cihazları, topraklama- kısa devre teçhizatı ve manevra talimatı haiz tabela vb. bulundurulmalıdır.

KONDANSATÖR NEDİR : Kondansatörler elektrik yüklerini kısa süreliğine depo etmeye yarayan devre elemanlarıdır. Kondansatörlerin sembolü c, birimi ise faraddır. 

TRANSFORMATÖR (TRAFO) NEDİR : Transformatör ya da trafo, A.C sistemlerde gerilimin seviyesini frekans değiştirilmeden manyetik indüksiyon yoluyla dönüştürmek için kullanılan ve hareketli parçası bulunmayan bir elektrik makinesidir. 

Transformatörler genellikle enerji iletiminde ve dağıtımında kullanılır. Elektrik enerjisinin santrallerden, kullanım alanlarına iletimi sırasında hatlarda ısı şeklinde güç kaybı ve gerilim düşümü olur. Bu durumu asgariye indirmek için güç sabit tutulup gerilimin yükseltilmesi gerekir. Bu akımın düşürülmesi demektir. Böylece hatlarda kullanılan iletkenlerin kesitleri küçülür, kayıplar azalır ve iletken maliyeti dolayısıyla da iletim maliyetleri düşer.

Genel olarak transformatörler bir elektrik devresinde voltaj veya akımı indirmek veya yükseltmek için kullanılır. Elektronikte ise esas olarak farklı devrelerdeki yükselticileri birleştirmek, doğru akım dalgalarını daha yüksek bir değerdeki alternatif akıma çevirmek ve sadece belirli frekansları iletmek için kullanılır. İzolasyon amacıyla ve bazen de sığaçlar ve dirençlerle beraber kullanılır. Elektrik akım iletiminde, esas olarak voltajı yükseltmek veya düşürmek için kullanılır. Ölçü aletlerinde özel transformatörler kullanılır.

Istanka Nedir : Yüksek gerilim tesislerinde manevra sırasında güvenlik amacıyla kullanılan ucu kancalı yalıtkan aparat.

 

Akümülatör tesisleri:

Kurşun-asitli sabit akümülatör tesisleri, tabanı aside dayanıklı malzemeden yapılmış, iyi havalandırılmış ve özel yapılmış odalarda veya hücrelerde bulundurulmalıdır. Akümülatör odaları kuru havalı, serin ve sarsıntısız olmalı, sıcaklık değişmelerinden korunmalıdır.

Akümülatörlerin bulunduğu yerler tercihen doğal havalandırmanın yeterli olabileceği biçimde yapılmalıdır.

Pencere, kapı vs. ile havalandırma için gerekli hava sağlanamazsa, akümülatör tesislerinin büyüklüğüne göre kıvılcım yapmayan aspiratör, havalandırma boruları ya da kanalları gibi yapay havalandırma düzenleri kullanılmalıdır. Bu boru ve kanallar elektrolit etkisine dayanıklı malzemeden yapılmış olmalı,duman bacalarına veya ateşli yerlere asılmamalıdır.

Akümülatör bataryalarının kutuları cam, sert kauçuk, plastik ve benzeri akım geçirmeyen malzemeden yapılmış olmalı ve bunlar akım geçirmeyen sağlam ayaklar üzerine oturmalıdır. Kurşun asitli akülerin tespit edildiği yalıtkan gereçler elektrolitlere dayanıklı olmalıdır.

Akümülatör odalarına  açık alevli araçlarla girilmemeli ve sigara içilmemelidir.

Akümülatör bataryaları, tesis gerektiğinde bütün kutuplan kesilecek şekilde yapılmalıdır.  Bataryalar kolayca ulaşılabilecek ve denetlenebilir  şekilde yerleştirilmeli,  yerleştirme konusunda havalandırma durumu da dikkate alınmalıdır.

Akümülatör bataryalarında asit hazırlama işinde hiç surette asit üzerine su ilave edilmemelidir Suya yavaş yavaş ve azar azar asit ilave edilmelidir, çalışanlara işe uygun
yüz siperi, muşamba önlük lastik eldiven ve benzeri kişisel koruyucular verilmeli ve kullandırılmalıdır.

Akümülatör odaları açık ateş veya kızgın cisimlerle ısıtılmamalı, kapılar dışarı doğru açılacak şekilde yapılmalıdır Kapılar pencereler, duvarlar, tavanlar, döşemeler elektrolit etkisine dayanıklı olmalıdır.

Akümülatör odalarındaki elektrik tesislerinde, nemli ve benzeri yerler için seçilen iletken, kablo ve gereçler kullanılmalıdır. Bu yerlerde akkor telli lamba ve sızdırmaz tip armatür kullanılmalı, kıvılcım yapabilen kollektörlü aspiratörler kullanılmamalıdır.

Anahtar, priz vs gibi işletme sırasında alevlenmeye sebep olabilecek kıvılcım çıkaran elektrik araçları akü odalarının dışına konulmalıdır.

Asidin üzerine su eklenirse ne olur : Asitlerin suda çözünmesi “ekzotermik” yani ısı veren bir olaydır. Derişik asit üzerine az miktarda su eklendiğinde reaksiyon sonucu açığa çıkan ısı eklenen az miktardaki suyu buharlaştırır. Ani bir şekilde yoğun asit ortamında oluşan ve dışarı çıkmaya çalışan su buharı asidin etrafa saçılmasına neden olur.Ayrıca, asit üzerine eklenen su fazla olduğunda bu sıçrama ilk bir kaç damla ilave edildiğinde gözlenirken, su ilavesine devam edildiğinde artık sıçrama olmaz, fakat açığa çıkan yüksek ısı nedeniyle cam kabın çatlama ve kırılma ihtimali mevcuttur. Bu nedenle, daima su üzerine asit eklemek en doğru ve akılcı yoldur. (Asitlerle çalışılırken mutlaka laboratuvar gözlüğü takılmalıdır).

El aletleri:

• Elektrik işlerinde kullanılan penseler, kargaburunlar. tornavidalar ve benzeri el aletleri uygun şekilde yalıtılmış ve yağdanlıkların, süpürgelerin, fırçaların ve diğer temizlik araçlarının sapları akım geçirmeyen malzemeden yapılmış olmalıdır.

• Elektrikli el aletleri iyi bir şekilde muhafaza edilmeli ve her an işe hazır şekilde bakımlı bulundurulmalıdır. Elektrikli el aletleri kendi özel gayeleri için doğru olarak ve kendi kapasiteleri içinde fazla zorlanmalara başvurulmadan kullanılmalıdır. 

• Taşınabilir elektrikli el aletlerinin sapları yeterli, cins ve kalınlıkta akım geçirmeyen maddeyle kaplanmalı veya bu gibi malzemeden yapılmış olmalı ve bu aleterin üzerilerinde devreyi kapalı tutmak için sürekli basılması gereken yaylı devre kesicileri bulunmalıdır. 

• Asılı olarak kullanılması gereken taşınabilir elektrikli aletler, yay veya bir kablo ya da bir zincir ucuna asılarak uygun ağırlıklarla dengede tutulmalıdır.

• Taşınabilir ağır elektrikli aletlerin bir diğer bir yere taşınması özel sapan veya askılarla yapılmalı ve bu sapan askılar çalışma sırasında kullanılmamalıdır. 

• Taşınabilir elektrikli aletler ile çalışanlar, bol ve etekleri geniş elbiseler giymemeliler, işe uygun izole eldiven takmalıdırlar.

• Elektrikli el aletleri kullanılmadan önce yetkili kimseler tarafından kontrol edilmeli topraklaması arızalı, motoru fazla kıvılcımlı fiş, anahtar ve bağlantı kablosu bozuk olanlar kullanılmamalıdır.

Elektrik kaynak makinelerinde güvenlik:

• Elektrik kaynak işlerinde eğitimli ve sertifikalı kaynakçılar çalıştırılmalıdır.

• Elektrik kaynağı işlerinde çalışan işçilere. işin  özelliğine uygun kaynak maskesi deri eldiven. yanmaz önlük, iş ayakkabısı gibi kişisel korunma araçları verilmelidir.

• Elektrik kaynağı yapılan yerler, başka işçilerin çalıştığı yerlerden ayrı olmalı veya işçilerin çalışmasına engel olmamalı şekilde ışık geçirmeyen taşınmaz veya taşınabilir uygun paravanlarla ayrılmış olmalıdır.

• Elektrik kaynağı sırasında ortama yayılan kaynak gaz ve dumanlarının çıktığı yerden emilerek dışarı atılması için alttan veya yandan çeken uygun aspirasyon sistemi kurulmalıdır.

• Elektrik kaynak makineleri ve teçhizatı yalıtılmış veya topraklanmış, kaynak penseler kabzalı ve dış yüzleri yalıtılmış ve kaynak ısısına karşı elektrot pensleri uygun şekilde korunmuş o’lmalıdır.

• Elektrik kaynak makinelerinin şalteri makinelerinin şalteri üzerinde bulunmalı, kablolar sağlam şekilde tespit edilmiş olmalıdır.

• Otomatik veya yarı otomatik dikiş ve punto kaynağı makinelerinde operasyon noktasına  kapalı koruyucu yapılmalıdır.

• Besleme ve kaynak kabloları üzerinden taşıt geçmesi halinde zedelenmeyecek ve bozulmayacak şekilde korunmalıdır.

•  Yanıcı maddeler yakınında elektrik kaynağı yapılmamalıdır.

• Elektrik kaynak makinelerinin temizlenmesi tamir ve bakım, veya yerinin değiştirilmesi sırasında makineler şebekeden ayrılıp elektriği kesilmelidir. Kaynak makinelerinin bakım ve onarımı yetkili elektrikçiler tarafından yapılmalıdır.

 

 

 

BENZER YAZILAR
YORUMLAR
KPSS
İşyeri Hekimliği ve İş güvenliği
SEÇME SINAVI

18 mayıs 2019

KPSS
SIKÇA SORULAN SORULAR
  • Sarımsak Tansiyonu Düşürür Mü ?

    Sarımsak Tansiyonu Düşürür Mü ?  Sarımsağın birçok faydası olduğu bilinmektedir. Bunlardan bir tanesi de yüksek tansiyonu düşürmeye yardımcı olmasıdı... Devamını Oku

KPSS
DERS DOKÜMANLARI
KATEGORİLER