Elektrik 1 Giriş ve Tanımlar



Elektrik insanlık için son derece önemli ve yararlı bir buluş olmuştur fakat özenli ve güvenlik kurallarına uyulmadan iş yapıldığında öldürücü olabilmektedir. 


KONU İÇERİSİNDE KULLANILACAK TANIMLAR VE AÇIKLAMALARI

Elektrik

Durağan yada hareketli yüklü  parçacıkların yol açtığı fiziksel bir olaydır .Çok sayıda elektronun bir yerden başka bir yere hareket etmesi ile oluşur. Elektrik, elektrik yüklerinin akışına dayanan bir dizi fiziksel olaya verilen isimdir.

Elektrik Gerilimi:

Elektrik iletkenliği olan iki nokta arasındaki potansiyel farkıdır.

Elektrik Akımı:

İletkenden (ya da alıcıdan) birim zamanda göçen elektrik yükü (elektron) miktarına akım denir. Birimi “Amper” ’dir.
Akımlar “Doğru Akım” (DC) ve “Alternatif Akım (AC) olarak ikiye ayrılır.

Doğru Akım:

Zamana bağlı olarak yönü ve şiddeti değişmeyen akıma denir.
Doğru akım genelde elektronik devrelerde kullanılır. En sabit doğru akım kaynakları pillerdir.
Alternatif akım doğru akıma doğrultmaçlar yardımı ile dönüştürebiliriz.

Alternatif (değişken) Akım:

Zamana bağlı olarak yönü ve şiddeti değişen akıma alternatif akım denir
Alternatif akım büyük elektrik devrelerinde ve yüksek güçlü elektrik motorlarında kullanılır.
Evlerimizdeki elektrik alternatif akımdır.

Buzdolabı, çamaşır makinesi gibi ev aletleri direk alternatif akım ile çalışırlar . Televizyon. müzik seti ve video gibi cihazlar ise alternatif  akımı doğru akıma çevirerek çalışırlar. 


Elektrik akımı gözle görülmemekle birlikte kendisinini çeşitli etkilerle belli eder.

Bu etkiler şunlardır ;
1. Isı etkisi.
2. Işık etkisi,
3. Manyetik etki.
4. Mekanik etki.
5. Kimyasal etki.
6. Fizyolojik (bedensel) 

Örnekleyecek olursak; elektrik enerjisi ampul  ile ışığa, ütü ile ısıya, bobin ile manyetik enerjiye ve akümülatör ile de kimyasal enerjiye dönüşebilmektedir.

Bedensel etkileri ise karşımıza elektrik çarpmaları sonucu çıkmaktadır .

Elektrik Direnci:

Maddelerin elektrik iletkenlikleri farklı farklıdır.  Elektrik iletkenliği yüksek olan maddenin direnci düşük. düşük olan maddenin direnci yüksek demektir. Elektriksel direnç, belirli bir malzemenin elektrik akımının akışına karşı nicelleştiren bir özelliktir. Düşük bir direnç kolaylıkla elektrik akımının akışını sağlayan bir malzeme anlamına gelir.

Elektrik Çarpması:

Elektrik akımına kapılan bir canlıda, elektrik akımının vücudun iki noktası arasından geçmesi olayıdır. Elektrik çarpması, bir ya da daha fazla insanın üzerinden elektrik akımının geçip, elektrik akımının vücut ile temas eden ilk yerin belli bir süreyle acıması (veya başka tepkiler vermesi) durumuna denir. Her insanın aynı güçle geçen elektrik akımına tepkisi farklıdır. Elektrik akımının değeri ve süresi çarpılmanın insan üzerindeki tahribatını belirler. Bu sebeple çarpılan kimse en kısa zamanda akım yolu üzerinden ayrılmalıdır. Alternatif veya doğru akım fark etmeksizin kişi elektrik çarpılmasından zarar görebilir.

Koruma Topraklaması:

Gerilim altında olmayan iletken tesis bölümlerinin topraklayıcılara veya topraklanmış bölümlere doğrudan doğruya bağlanmasıdır. İşletme tesislerinde çalışan insanları tehlikeli dokunma gerilimlerine karşı korumak için işletme araçlarının aktif olmayan kısımlarının topraklanmasıdır.

Koruma topraklaması alçak gerilim işletmelerinde temas gerilimine karşı korunma sağlamak için yapılan topraklama yöntemlerinden biridir.

Yüksek gerilim tesislerinde insanları yüksek temas gerilimine karşı korumak için bir koruma topraklaması yapılır. Bunun için işletme akım devresine ait olmayan , ama bir hata durumunda gerilim altında kalabilen ve insanların temas edebilecekleri tüm cihazların ve tesis elemanlarının madeni kısımları, topraklama iletkeni
üzerinden bir topraklayıcıya bağlanır.

Küçük Gerilim:

Gerilimi 50 Volt’a kadar olan gerilim değeridir.

Tehlikeli Gerilim:

Etkin değeri Alternatif akımda 50 Volt un doğru akımda 120 Volt’ un üstünde olan, yüksek gerilimde  ise, hata süresine bağlı olarak değişen gerilimdir.

Alçak Gerilim: 

Etkin değeri 1000 Volt ya da 1000 Volt’un altında olan fazlar arası gerilimdir.

Yüksek Gerilim: 

Etkin değeri 1000 Volt’un üzerindeki fazlar arası gerilimdir

İletkenler:

Gerilim altında olup olmamasına bağlı olmaksızın bir hava hattının mesnet noktaları arasındaki çıplak ya da yalıtılmış örgülü ya da tek tellerdir.

Koruyucu Ayırma:

Bir yalıtım hatasında dokunma gerilimi meydana gelmemesi için bir takım tüketim aygıtının bir ayırma transformatörü aracılığı ile besleme şebekesinden iletken olarak ayrılmasını sağlayan bir koruma düzenidir.

Aşırı Gerilim:

Genellikle kısa süreli olarak iletkenler arasında yada iletkenlerle toprak arasında oluşan, işletme geriliminin izin verilen en büyük sürekli değerini aşan, fakat işletme frekansında olmayan bir gerilimdir.

İç Aşırı Gerilim:

Toprak temasları, kısa devreler gibi istenilen ya da istenilmeyen bağlama olayları ya da rezonans etkileriyle oluşan bir aşırı gerilimdir.

Dış Aşırı Gerilim:

Yıldırımlı havaların etkisiyle oluşan bir aşırı gerilimdir.

Başka Şebekelerin Etkisi İle Oluşan Aşırı Gerilim:

Başka şebekelerin, sözü edilen şebekeye etkisi sonucunda oluşan gerilimdir.

Dokunma Gerilimi:

İletken kısımlarla toprak arasında ortaya çıkan bir toprak hatası esnasında topraklama geriliminin insan tarafından elden ele veya elden ayağa köprülenen bölümüdür.

Adım Gerilimi:

Topraklama geriliminin insanın 1 metre’lik adım açıklığı ile köprüleyebildiği bölümdür. Bu durumda akım yolu ayaktan ayağadır.

Hata Gerilimi:

İnsanlar tarafından dokunulabilen ve işletme nakım devresine ait olmayan iletken bölümler arasında veya böyle bir bölüm ile toprak arasında oluşan gerilimdir.

Hata Akımı:

Bir yalıtkanlık hatası sonucu oluşan kısa devre akımı ya da toprak teması akımıdır.

 

 

BENZER YAZILAR
YORUMLAR
KPSS
İşyeri Hekimliği ve İş güvenliği
SEÇME SINAVI

18 mayıs 2019

KPSS
SIKÇA SORULAN SORULAR
  • Sarımsak Tansiyonu Düşürür Mü ?

    Sarımsak Tansiyonu Düşürür Mü ?  Sarımsağın birçok faydası olduğu bilinmektedir. Bunlardan bir tanesi de yüksek tansiyonu düşürmeye yardımcı olmasıdı... Devamını Oku

KPSS
DERS DOKÜMANLARI
KATEGORİLER